The luminous reference!
«اخذ» در معنای ممدوح، یکی از هزار واژه مترادف «نور الولایة»،
و در معنای مذموم، یکی از هزار واژۀ مترادف «حسد» است.
اخذ علم از فرشته یا از شیطان؟! + «قول»
در فرهنگ لغات عربی مینویسند:
«الْأَخْذُ: حوز الشيء و تحصيله،
گرایش به چيزى و تصرّف و بدست آوردن آنست.»
«الْإِخَاذَةُ و الْإِخَاذُ: أرض يأخذها الرجل لنفسه،
زمينى است كه كسى آن را براى خودش مىگيرد و تصرّف مىكند.»
اخذ یعنی «گرایش و گزینش»
اخذ علم از معلّم! «اسجدوا لآدم»
اخذ، در معنای ممدوح برای ولایت خدا است و در معنای مذموم برای ولایت شیطان!
«اللَّهُ وَلِيُ الَّذينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ
وَ الَّذينَ كَفَرُوا أَوْلِياؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُماتِ
أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فيها خالِدُونَ»
«الاتّخاذ: فهو الأخذ مع الدقّة و التوجّه، فيكون قريبا من الانتخاب»
«اتَّخذَهُ: به او اعتماد كرد.»
اعتماد به معلّم! اخذ نور علم از معلّم منتخَب عالَم بالا!
+ «حلی – حلو – شیرینی سرای نور!»
«المَأْخَذ» نام زیبای خداست! نام زیبای معلم است.
نور الولایة فرایند اخذ علم از معلم است، در ملک و در ملکوت.
قلب، برای فهم کلام معلم (خدا)، که از جنس نور است خلق شده است.
الله نور
الله یقبض و یبصط
الله ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظلمات الی النّور
و یعلّمکم الله.
از این معلم، اخذ نور علم کن:
«ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ»
«أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ»
«وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى»
«اخذ» یعنی گرایش به نور و گزینش آن!
[سورة يوسف (۱۲): الآيات ۷۷ الى ۸۰]
قالَ مَعاذَ اللَّهِ أَنْ نَأْخُذَ إِلاَّ مَنْ وَجَدْنا مَتاعَنا عِنْدَهُ
إِنَّا إِذاً لَظالِمُونَ (۷۹)
گفت:
«پناه به خدا، كه جز آن كس را كه كالاى خود را نزد وى يافتهايم بازداشت كنيم،
زيرا در آن صورت قطعاً ستمكار خواهيم بود.»
محال است که اهل نور، برای تحصیل نور، به غیر صاحبان نور گرایش پیدا کنند،
چون نور را در نزد آنان نمیبینند که به سمتشان بروند.
باید خودت با قلب خودت متاع نورانی خودتو بشناسی
و بعد بگردی و ببینی که این متاع نورانی رو نزد چه کسی پیدا میکنی!
اگه پیداش کردی، ولش نکن و از او این متاع نورانی – یعنی علوم آل محمد ع – را اخذ کن.
اخذ نور، از ولایت الله، نه از ولایت شیطان!
أَ غَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا؟! – وَ مَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ …!
[سورة الأنعام (۶): الآيات ۱۴ الى ۱۵]
قُلْ أَ غَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا
فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
وَ هُوَ يُطْعِمُ وَ لا يُطْعَمُ
قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ
وَ لا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ (۱۴)
بگو: «آيا غير از خدا -پديدآورنده آسمانها و زمين- سرپرستى برگزينم؟
و اوست كه خوراك مىدهد، و خوراك داده نمىشود.» بگو: «من مأمورم كه نخستين كسى باشم كه اسلام آورده است، و [به من فرمان داده شده كه:] هرگز از مشركان مباش.»
[سورة النساء (۴): الآيات ۱۱۷ الى ۱۲۱]
وَ لَأُضِلَّنَّهُمْ وَ لَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَ لَآمُرَنَّهُمْ
فَلَيُبَتِّكُنَّ آذانَ الْأَنْعامِ وَ لَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ
وَ مَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ
فَقَدْ خَسِرَ خُسْراناً مُبِيناً (۱۱۹)
و آنان را سخت گمراه و دچار آرزوهاى دور و دراز خواهم كرد،
و وادارشان مىكنم تا گوشهاى دامها را شكاف دهند،
و وادارشان مىكنم تا آفريده خدا را دگرگون سازند.»
و[لى] هر كس به جاى خدا، شيطان را دوست گيرد،
قطعاً دستخوش زيان آشكارى شده است.
اخذ عِجل!
إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخاذِكُمُ الْعِجْلَ!
[سورة البقرة (۲): آية ۵۴]
وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ يا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخاذِكُمُ الْعِجْلَ
فَتُوبُوا إِلى بارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بارِئِكُمْ
فَتابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (۵۴)
و چون موسى به قوم خود گفت:
«اى قوم من، شما با [به پرستش] گرفتن گوساله، برخود ستم كرديد،
پس به درگاه آفريننده خود توبه كنيد،
و [خطاكاران] خودتان را به قتل برسانيد، كه اين [كار] نزد آفريدگارتان براى شما بهتر است.»
پس [خدا] توبه شما را پذيرفت، كه او توبهپذير مهربان است.
پرستش گوساله!
قلبی که گرایش به گوساله دارد و او را گزینش میکند!
وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ!
[سورة البقرة (۲): آية ۹۳]
وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ
خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اسْمَعُوا
قالُوا سَمِعْنا وَ عَصَيْنا
وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ
قُلْ بِئْسَما يَأْمُرُكُمْ بِهِ إِيمانُكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (۹۳)
و آنگاه كه از شما پيمان محكم گرفتيم، و [كوه] طور را بر فراز شما برافراشتيم،
[و گفتيم:] «آنچه را به شما دادهايم به جد و جهد بگيريد،
و [به دستورهاى آن] گوش فرا دهيد.»
گفتند: «شنيديم و نافرمانى كرديم.»
و بر اثر كفرشان، [مِهر] گوساله در دلشان سرشته شد.
بگو: «اگر مؤمنيد [بدانيد كه] ايمانتان شما را به بد چيزى وامىدارد.»
وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى!
[سورة البقرة (۲): آية ۱۲۵]
وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً
وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى
وَ عَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَ الْعاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ (۱۲۵)
و چون خانه [كعبه] را براى مردم محل اجتماع و [جاى] امنى قرار داديم،
[و فرموديم:] «در مقام ابراهيم، نمازگاهى براى خود اختيار كنيد»،
و به ابراهيم و اسماعيل فرمان داديم كه:
«خانه مرا براى طوافكنندگان و معتكفان و ركوع و سجودكنندگان پاكيزه كنيد.»
«مقام ابراهیم ع» + «ثوی»
«قبض و بسط نور، الگوی قابل اعتماد!»
فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ
يَعْنِي نِدَاءَ إِبْرَاهِيمَ عَلَى الْمَقَامِ بِالْحَجِ.
أَذِّنْ عَلَيْكَ الْأَذَانُ وَ عَلَيَّ الْبَلَاغُ
تفسير القمي:
وَ إِذْ بَوَّأْنا لِإِبْراهِيمَ مَكانَ الْبَيْتِ أَيْ عَرَّفْنَاهُ
قَوْلُهُ وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ يَقُولُ الْإِبِلُ الْمَهْزُولَةُ
قَالَ وَ لَمَّا فَرَغَ إِبْرَاهِيمُ مِنْ بِنَاءِ الْبَيْتِ أَمَرَهُ اللَّهُ أَنْ يُؤَذِّنَ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ
فَقَالَ يَا رَبِّ وَ مَا يَبْلُغُ صَوْتِي
فَقَالَ اللَّهُ
أَذِّنْ عَلَيْكَ الْأَذَانُ وَ عَلَيَّ الْبَلَاغُ
وَ ارْتَفَعَ إِلَى الْمَقَامِ وَ هُوَ يَوْمَئِذٍ يَلْصَقُ بِالْبَيْتِ فَارْتَفَعَ بِهِ الْمَقَامُ حَتَّى كَانَ أَطْوَلَ مِنَ الْجِبَالِ فَنَادَى وَ أَدْخَلَ إِصْبَعَهُ فِي أُذُنَيْهِ وَ أَقْبَلَ بِوَجْهِهِ شَرْقاً وَ غَرْباً يَقُولُ أَيُّهَا النَّاسُ
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْحَجُّ إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ فَأَجِيبُوا رَبَّكُمْ
فَأَجَابُوهُ مِنْ تَحْتِ الْبُحُورِ السَّبْعِ وَ مِنْ بَيْنِ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ إِلَى مُنْقَطَعِ التُّرَابِ مِنْ أَطْرَافِهَا أَيِ الْأَرْضِ كُلِّهَا وَ مِنْ أَصْلَابِ الرِّجَالِ وَ أَرْحَامِ النِّسَاءِ بِالتَّلْبِيَةِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ
أَ وَ لَا تَرَوْنَهُمْ يَأْتُونَ يُلَبُّونَ فَمَنْ حَجَّ مِنْ يَوْمِئِذٍ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَهُمْ مِمَّنِ اسْتَجَابَ اللَّهَ
وَ ذَلِكَ قَوْلُهُ
فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ
يَعْنِي نِدَاءَ إِبْرَاهِيمَ عَلَى الْمَقَامِ بِالْحَجِ.
در تفسیر قمی، آیه “وَ إِذْ بَوَّأْنا لِإِبْراهِيمَ مَكانَ الْبَيْتِ” به این معنا تفسیر شده است که
خداوند جایگاه خانه کعبه را به حضرت ابراهیم (ع) معرفی و نشان داد.
عبارت “وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ” که در ادامه آیه آمده، به معنای شتران لاغر و تکیدهای است که برای انجام حج و رسیدن به خانه خدا، مسیرهای طولانی را طی میکنند.
پس از اتمام بنای کعبه، خداوند به حضرت ابراهیم (ع) فرمان داد تا مردم را به حج دعوت کند. ابراهیم (ع) عرض کرد: «پروردگارا، چگونه صدایم به مردم خواهد رسید؟»
خداوند پاسخ داد:
«اذان را تو بگو، و رساندن آن بر عهده من است.»
سپس ابراهیم (ع) بر مقام ابراهیم ایستاد، که در آن زمان به کعبه چسبیده بود.
مقام با او بالا رفت و از کوهها نیز بلندتر شد.
او با قرار دادن انگشتان در گوشهایش، رو به شرق و غرب ندا داد:
«ای مردم! حج به سوی خانه کهن (کعبه) بر شما واجب شده است،
پس دعوت پروردگارتان را اجابت کنید!»
در این هنگام، تمام موجودات، حتی کسانی که در اعماق هفت دریا و از شرق تا غرب زمین بودند، و نیز ارواحی که در صُلب پدران و رحم مادرانشان بودند، همگی با گفتن «لبیک اللهم لبیک» پاسخ دادند.
راوی میگوید:
«آیا نمیبینید که مردم تا روز قیامت به حج میآیند و لبیک میگویند؟
پس هر که از آن روز تا قیامت حج بجا آورد، از جمله کسانی است که دعوت الهی را پذیرفتهاند.»
و این همان معنای آیه «فِیهِ آیاتٌ بَیِّنَاتٌ مَقامُ إِبْراهِیمَ» (در آن [خانه] نشانههای روشنی است، از جمله مقام ابراهیم) است که اشاره به ندای ابراهیم (ع) از مقام برای دعوت مردم به حج دارد.
عَنِ ابْنِ سِنَانٍ قَالَ:
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ
مَا هَذِهِ الْآيَاتُ
قَالَ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ حَيْثُ قَامَ عَلَى الْحَجَرِ فَأَثَّرَتْ فِيهِ قَدَمَاهُ
وَ الْحَجَرُ الْأَسْوَدُ
وَ مَنْزِلُ إِسْمَاعِيلَ.
ابن سنان روایت میکند:
از امام صادق (ع) دربارهی سخن خدای عزّوجلّ که فرمود:
“همانا نخستین خانهای که برای مردم نهاده شد، همان است که در بکه (مکه) است، مبارک و هدایت برای جهانیان، در آن نشانههای آشکاری است. (آلعمران: 96-97)
پرسیدم: این نشانههای آشکار چیست؟
امام (ع) فرمودند:
1. مقام ابراهیم، همان جایی که حضرت ابراهیم (ع) بر روی سنگ ایستاد و اثر پایش در آن باقی ماند.
2. حجرالأسود )سنگ سیاه)
3. منزل اسماعیل (محل زندگی حضرت اسماعیل ع)
«عَمَّنْ آخُذُ مَعَالِمَ دِينِي؟!»
+ «دلو – سلسله مراتب نورانی!»
امام رضا علیه السلام:
عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْمُسَيَّبِ اَلْهَمْدَانِيِّ قَالَ:
قُلْتُ لِلرِّضَا عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ:
شُقَّتِي بَعِيدَةٌ وَ لَسْتُ أَصِلُ إِلَيْكَ فِي كُلِّ وَقْتٍ
فَعَمَّنْ آخُذُ مَعَالِمَ دِينِي؟
قَالَ: مِنْ زَكَرِيَّا بْنِ آدَمَ اَلْقُمِّيِّ اَلْمَأْمُونِ عَلَى اَلدَّيْنِ وَ اَلدُّنْيَا.
قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمُسَيَّبِ فَلَمَّا انْصَرَفْتُ قَدِمْنَا عَلَى زَكَرِيَّا بْنِ آدَمَ فَسَأَلْتُهُ عَمَّا احْتَجْتُ إِلَيْهِ.
عن من اخذ معالم دينى؟
خذ عن يونس بن عبد الرحمن!
عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ … قَالَ:
سَأَلْتُ الرِّضَا ع فَقُلْتُ
إِنِّي لَا أَلْقَاكَ فِي كُلِّ وَقْتٍ
فَعَمَّنْ آخُذُ مَعَالِمَ دِينِي
فَقَالَ
خُذْ عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ.
… ان الرضا عليه السّلام ضمن ليونس الجنة ثلاث مرات.
عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ الْمُهْتَدِي قَالَ:
قُلْتُ لِلرِّضَا ع
إِنَّ شُقَّتِي بَعِيدَةٌ فَلَسْتُ أَصِلُ إِلَيْكَ فِي كُلِّ وَقْتٍ
فَآخُذُ مَعَالِمَ دِينِي عَنْ يُونُسَ مَوْلَى آلِ يَقْطِينٍ
قَالَ نَعَمْ.
***
عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ الْمُهْتَدِي وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ يَقْطِينٍ جَمِيعاً عَنِ الرِّضَا ع قَالَ:
قُلْتُ لَا أَكَادُ أَصِلُ إِلَيْكَ أَسْأَلُكَ عَنْ كُلِّ مَا أَحْتَاجُ إِلَيْهِ مِنْ مَعَالِمِ دِينِي
أَ فَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ثِقَةٌ آخُذُ عَنْهُ مَا أَحْتَاجُ إِلَيْهِ مِنْ مَعَالِمِ دِينِي
فَقَالَ نَعَمْ.
***
عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ يَعْقُوبَ قَالَ:
سَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عُثْمَانَ الْعَمْرِيَّ أَنْ يُوصِلَ لِي كِتَاباً قَدْ سَأَلْتُ فِيهِ عَنْ مَسَائِلَ أَشْكَلَتْ عَلَيَّ فَوَرَدَ التَّوْقِيعُ بِخَطِّ مَوْلَانَا صَاحِبِ الزَّمَانِ ع أَمَّا مَا سَأَلْتَ عَنْهُ أَرْشَدَكَ اللَّهُ وَ ثَبَّتَكَ إِلَى أَنْ قَالَ
وَ أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِيهَا إِلَى رُوَاةِ حَدِيثِنَا فَإِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ وَ أَنَا حُجَّةُ اللَّهِ
وَ أَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَمْرِيُّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَ عَنْ أَبِيهِ مِنْ قَبْلُ فَإِنَّهُ ثِقَتِي وَ كِتَابُهُ كِتَابِي.
***
عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ
مَا أَجِدُ أَحَداً أَحْيَا ذِكْرَنَا وَ أَحَادِيثَ أَبِي ع إِلَّا
زُرَارَةُ وَ أَبُو بَصِيرٍ لَيْثٌ الْمُرَادِيُّ وَ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ وَ بُرَيْدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْعِجْلِيُّ
وَ لَوْ لَا هَؤُلَاءِ مَا كَانَ أَحَدٌ يَسْتَنْبِطُ هَذَا
هَؤُلَاءِ حُفَّاظُ الدِّينِ وَ أُمَنَاءُ أَبِي ع عَلَى حَلَالِ اللَّهِ وَ حَرَامِهِ
وَ هُمُ السَّابِقُونَ إِلَيْنَا فِي الدُّنْيَا وَ السَّابِقُونَ إِلَيْنَا فِي الْآخِرَةِ.
«وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ»
***
عَنْ يُونُسَ بْنِ يَعْقُوبَ قَالَ:
كُنَّا عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع فَقَالَ
أَ مَا لَكُمْ مِنْ مَفْزَعٍ
أَ مَا لَكُمْ مِنْ مُسْتَرَاحٍ تَسْتَرِيحُونَ إِلَيْهِ
مَا يَمْنَعُكُمْ مِنَ الْحَارِثِ بْنِ الْمُغِيرَةِ النَّصْرِيِّ.
***
عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ:
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص
يَحْمِلُ هَذَا الدِّينَ فِي كُلِّ قَرْنٍ عُدُولٌ
يَنْفُونَ عَنْهُ تَأْوِيلَ الْمُبْطِلِينَ وَ تَحْرِيفَ الْغَالِينَ وَ انْتِحَالَ الْجَاهِلِينَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ.
امام باقر علیه السلام:
عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع فِي حَدِيثٍ أَنَّهُ قَالَ لِلْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ
نَحْنُ الْقُرَى الَّتِي بَارَكَ اللَّهُ فِيهَا
وَ ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لِمَنْ أَقَرَّ بِفَضْلِنَا حَيْثُ أَمَرَهُمُ اللَّهُ أَنْ يَأْتُونَا فَقَالَ
وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ الْقُرَى الَّتِي بارَكْنا فِيها قُرىً ظاهِرَةً
وَ الْقُرَى الظَّاهِرَةُ الرُّسُلُ وَ النَّقَلَةُ عَنَّا إِلَى شِيعَتِنَا وَ (فُقَهَاءُ) شِيعَتِنَا إِلَى شِيعَتِنَا
وَ قَوْلُهُ
وَ قَدَّرْنا فِيهَا السَّيْرَ
فَالسَّيْرُ مَثَلٌ لِلْعِلْمِ يَسِيرُ بِهِ لَيَالِيَ وَ أَيَّاماً مَثَلًا لِمَا يَسِيرُ بِهِ مِنَ الْعِلْمِ فِي اللَّيَالِي وَ الْأَيَّامِ عَنَّا إِلَيْهِمْ فِي الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ وَ الْفَرَائِضِ آمِنِينَ فِيهَا إِذَا أَخَذُوا (عَنْ مَعْدِنِهَا) (الَّذِي أُمِرُوا أَنْ يَأْخُذُوا عَنْهُ) آمِنِينَ مِنَ الشَّكِّ وَ الضَّلَالِ وَ النُّقْلَةِ (إِلَى الْحَرَامِ مِنَ الْحَلَالِ فَهُمْ) أَخَذُوا الْعِلْمَ (عَمَّنْ وَجَبَ لَهُمْ بِأَخْذِهِمْ عَنْهُمُ الْمَغْفِرَةَ) لِأَنَّهُمْ أَهْلُ مِيرَاثِ الْعِلْمِ مِنْ آدَمَ إِلَى حَيْثُ انْتَهَوْا ذُرِّيَّةٌ مُصَفَّاةٌ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ
فَلَمْ يَنْتَهِ الِاصْطِفَاءُ إِلَيْكُمْ بَلْ إِلَيْنَا انْتَهَى
وَ نَحْنُ تِلْكَ الذُّرِّيَّةُ لَا أَنْتَ وَ لَا أَشْبَاهُكَ يَا حَسَنُ.
از حاملان و صاحبان نور باید اخذ نور علم نمود!
به این میگن غبطه!
امام حسن عسکری علیه السلام:
أَغْبِطُ أَهْلَ خُرَاسَانَ بِمَكَانِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ وَ كَوْنِهِ بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ.
امام عسکری علیه السلام نیز در مورد عظمت «فضل بن شاذان» این شخصیت خراسانی فرموده است:
من بر مردم خراسان غبطه میخورم که فضل بن شاذان در میان آنهاست.
تَعَلَّمُوا مِمَّنْ عَلِمَ فَعَمِلَ!
از كسى بياموزيد كه آموخت و به آن عمل كرد.
+ «ورکلایفها»
امام على عليه السّلام:
اِقْتِصَادٌ فِي سُنَّةٍ خَيْرٌ مِنِ اِجْتِهَادٍ فِي بِدْعَةٍ.
تَعَلَّمُوا مِمَّنْ عَلِمَ فَعَمِلَ.
ميانهروى در يك سنت و روش ديرين، نيكوتر از تلاش براى رسيدن به يك روش جديد است.
از كسى بياموزيد كه آموخت و به آن عمل كرد.
اخذ طعام – اخذ علم – اخذ نور
امام باقر علیه السلام:
عَنْ زَيْدٍ اَلشَّحَّامِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ:
فِي قَوْلِ اَللَّهِ
فَلْيَنْظُرِ اَلْإِنْسٰانُ إِلىٰ طَعٰامِهِ
قَالَ قُلْتُ:
مَا طَعَامُهُ؟
قَالَ عِلْمُهُ اَلَّذِي يَأْخُذُهُ مِمَّنْ يَأْخُذُهُ.
زید شحّام گوید:
از امام باقر علیه السلام پرسیدم و عرض کردم که:
«در این آیه:
فَلْیَنظُرِ الْإِنسَانُ إِلَی طَعَامِهِ،
منظور از غذا چیست»؟
فرمود:
«علم وی است که باید ببیند از چه کسی آن را فرا میگیرد».
امام صادق علیه السلام:
مَنْ دَانَ اَللَّهَ بِغَيْرِ سَمَاعٍ مِنْ عَالِمٍ صَادِقٍ أَلْزَمَهُ اَللَّهُ اَلتِّيهَ إِلَى اَلْفَنَاءِ
وَ مَنِ اِدَّعَى سَمَاعاً مِنْ غَيْرِ اَلْبَابِ اَلَّذِي فَتَحَهُ اَللَّهُ لِخَلْقِهِ فَهُوَ مُشْرِكٌ
وَ ذَلِكَ اَلْبَابُ هُوَ اَلْأَمِينُ اَلْمَأْمُونُ عَلَى سِرِّ اَللَّهِ اَلْمَكْنُونِ.
«هر كس بدون شنيدن از امامى راستگو خداى را بپرستد، خداوند او را به سختى و فنا افكند
و كسى كه ادعاى شنيدن از امامى كند، چنانچه غير از درى باشد كه خداوند آن را براى خلقش گشوده است، مشرك خواهد بود
و آن درى كه خداوند گشوده امامى است كه خدا او را امانتدار سر نهان خود كرده است».
+ «دلو – سلسله مراتب نورانی!»
وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها
+ «دلو – سلسله مراتب نورانی!»
[سورة البقرة (۲): آية ۱۸۹]
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ
قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَ الْحَجِّ
وَ لَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِها
وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقى
وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها
وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (۱۸۹)
در باره [حكمت] هلالها[ى ماه] از تو مىپرسند،
بگو: «آنها [شاخصِ] گاهشمارى براى مردم و [موسم] حجّاند.»
و نيكى آن نيست كه از پشتِ خانهها درآييد،
بلكه نيكى آن است كه كسى تقوا پيشه كند،
و به خانهها از درِ [ورودىِ] آنها درآييد،
و از خدا بترسيد، باشد كه رستگار گرديد.
«… ثُمَّ مَعْرِفَةُ الْأَبْوَابِ …»
+ «ثوی»
اخذ نور علم از ثقة!
امام صادق علیه السلام:
عَنْ شُعَيْبٍ اَلْعَقَرْقُوفِيِّ قَالَ:
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ
رُبَّمَا اِحْتَجْنَا أَنْ نَسْأَلَ عَنِ اَلشَّيْءِ
فَمَنْ نَسْأَلُ؟
قَالَ
عَلَيْكَ بِالْأَسَدِيِّ يَعْنِي أَبَا بَصِيرٍ.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
العِلمُ دِينٌ ، الصَّلاةُ دِينٌ ،
فَانظُروا عَمَّن تَأخُذونَ هذا العِلمَ.
علم، دين است. نماز، دين است.
پس بنگريد كه اين علم را از چه كسى فرا مى گيريد.
+ بحار 2 باب 14
من يجوز أخذ العلم منه و من لا يجوز و ذم التقليد و النهي عن متابعة غير المعصوم في كل ما يقول و وجوب التمسك بعروة اتباعهم عليهم السلام و جواز الرجوع إلى رواة الأخبار و الفقهاء الصالحين.
احادیث بسیار مهم و زیبایی در این باب 14 بحار 2 وجود دارد که باید به دقت مطالعه شود :
مثل این حدیث زیبا + «یتفیوا ظلاله»:
بدون حضور تمثال نورانی عالم صادق در ملکوت قلب، که سایه علمیاش راهگشاست، سرگردانی در تیه ظلمت و جهل و تاریکی و فناء حتمی است:
«مَنْ دَانَ اللَّهَ بِغَيْرِ سَمَاعٍ مِنْ عَالِمٍ صَادِقٍ أَلْزَمَهُ اللَّهُ التِّيهَ إِلَى الْفَنَاءِ»
خداوند با قرار دادن این باب امن الهی، راه اخذ علم از غیر آل محمد ع را بسته است:
«وَ مَنِ ادَّعَى سَمَاعاً مِنْ غَيْرِ الْبَابِ الَّذِي فَتَحَهُ اللَّهُ لِخَلْقِهِ فَهُوَ مُشْرِكٌ»
نور ولایت، سر الله مکنون است:
«وَ ذَلِكَ الْبَابُ هُوَ الْأَمِينُ الْمَأْمُونُ عَلَى سِرِّ اللَّهِ الْمَكْنُونِ»
که فهم این امر و نهی، یعنی نور ولایت مافوق، فقط منوط به حضور تمثال نورانی معلم در ملک و ملکوت قلب اهل یقین است تا با اخذ نطفههای علمی در دل شرایط، خوب و بد زندگی خود را بشناسد و بدان عامل باشد ان شاء الله تعالی.
+ «وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها قَالَ ائْتُوا الْأُمُورَ مِنْ وَجْهِهَا»
امام صادق علیه السلام:
عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع
مَنْ دَانَ اللَّهَ بِغَيْرِ سَمَاعٍ مِنْ عَالِمٍ صَادِقٍ أَلْزَمَهُ اللَّهُ التِّيهَ إِلَى الْفَنَاءِ
وَ مَنِ ادَّعَى سَمَاعاً مِنْ غَيْرِ الْبَابِ الَّذِي فَتَحَهُ اللَّهُ لِخَلْقِهِ فَهُوَ مُشْرِكٌ
وَ ذَلِكَ الْبَابُ هُوَ الْأَمِينُ الْمَأْمُونُ عَلَى سِرِّ اللَّهِ الْمَكْنُونِ.
هر كس بدون شنيدن از امامى راستگو خداى را بپرستد، خداوند او را به سختى و فنا افكند
و كسى كه ادعاى شنيدن از امامى كند، چنانچه غير از درى باشد كه خداوند آن را براى خلقش گشوده است، مشرك خواهد بود
و آن درى كه خداوند گشوده امامى است كه خدا او را امانتدار سر نهان خود كرده است.
+ [فیء – وقت]:
اینجا واژۀ «فیء» و «یتفیوا ظلاله» + «وقت و مواقیت»!
انگاری این مثال ساعت آفتابی، نظیر ندارد و معجزه است.
این آیه و ترجمه اونو دقت کنیم:
[سورة البقرة (2): آية 189]
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَ الْحَجِّ
وَ لَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِها
وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقى وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها
وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (189)
در باره [حكمت] هلالها[ى ماه] از تو مىپرسند،
بگو: «آنها [شاخصِ] گاهشمارى براى مردم و [موسم] حجّاند.»
و نيكى آن نيست كه از پشتِ خانهها درآييد، بلكه نيكى آن است كه كسى تقوا پيشه كند، و به خانهها از درِ [ورودىِ] آنها درآييد، و از خدا بترسيد، باشد كه رستگار گرديد.
در این آیه زیبا «اهلّة» نام زیبای معلم است و «مواقیت» نیز اشاره به همین شخص دارد، یعنی نور معلم، در ملک و در ملکوت، وقت و زمان و مکان نحوه عملکرد نسبت به تقدیرات را مشخص مینماید.
« عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع فِي قَوْلِهِ
لَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ الْآيَةَ
قَالَ
يَعْنِي أَنْ يَأْتِيَ الْأَمْرُ مِنْ وَجْهِهَا مِنْ أَيِّ الْأُمُورِ كَانَ.»
هر امری از أمور زندگی میخواد باشه، باشه، فرقی نمیکنه، مهم اینه که این دستور در راستای یقین به معلم و مربی در قلب که جنبش اون سایه نورانی مطلب علمی عالم بالا رو معلوم میکنه حالا این دستور العمل رو اهل یقین اجرا میکنه لذا معلم برای اهل یقین میشه همون قبله و وجه اللهی که از جنبش سایه او در ملکوت قلبش از نور علم آل محمد ع بهرهمند میشود.
وَ إِنَّمَا الْعُلَمَاءُ فِي النَّاسِ كَالْبَدْرِ فِي السَّمَاءِ
يُضِيءُ نُورُهُ عَلَى سَائِرِ الْكَوَاكِبِ
خُذُوا مِنَ الْعِلْمِ مَا بَدَا لَكُمْ
فِي خُطْبَةٍ لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع تَرَكْنَا صَدْرَهَا
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا مِنَ الضَّلَالَةِ وَ بَصَّرَنَا مِنَ الْعَمَى وَ مَنَّ عَلَيْنَا بِالْإِسْلَامِ وَ جَعَلَ فِينَا النُّبُوَّةَ وَ جَعَلَنَا النُّجَبَاءَ وَ جَعَلَ أَفْرَاطَنَا أَفْرَاطَ الْأَنْبِيَاءِ وَ جَعَلَنَا خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ نَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَ نَعْبُدُ اللَّهَ وَ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئاً وَ لَا نَتَّخِذُ مِنْ دُونِهِ وَلِيّاً فَنَحْنُ شُهَدَاءُ اللَّهِ وَ الرَّسُولُ شَهِيدٌ عَلَيْنَا نَشْفَعُ فَنُشَفَّعُ فِيمَنْ شَفَعْنَا لَهُ وَ نَدْعُو فَيُسْتَجَابُ دُعَاؤُنَا وَ يُغْفَرُ لِمَنْ نَدْعُو لَهُ ذُنُوبُهُ أَخْلَصْنَا لِلَّهِ فَلَمْ نَدْعُ مِنْ دُونِهِ وَلِيّاً
أَيُّهَا النَّاسُ
تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى وَ لا تَعاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ
أَيُّهَا النَّاسُ
إِنِّي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ وَ أَوْلَاكُمْ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ فَاسْأَلُونِي ثُمَّ اسْأَلُونِي وَ كَأَنَّكُمْ بِالْعِلْمِ قَدْ نَفِدَ وَ أَنَّهُ لَا يَهْلِكُ عَالِمٌ إِلَّا يَهْلِكُ بَعْضُ عِلْمِهِ
وَ إِنَّمَا الْعُلَمَاءُ فِي النَّاسِ كَالْبَدْرِ فِي السَّمَاءِ
يُضِيءُ نُورُهُ عَلَى سَائِرِ الْكَوَاكِبِ
خُذُوا مِنَ الْعِلْمِ مَا بَدَا لَكُمْ
وَ إِيَّاكُمْ أَنْ تَطْلُبُوهُ لِخِصَالٍ أَرْبَعٍ
لِتُبَاهُوا بِهِ الْعُلَمَاءَ أَوْ تُمَارُوا بِهِ السُّفَهَاءَ أَوْ تُرَاءُوا بِهِ فِي الْمَجَالِسِ أَوْ تَصْرِفُوا وُجُوهَ النَّاسِ إِلَيْكُمْ لِلتَّرَؤُّسِ
لَا يَسْتَوِي عِنْدَ اللَّهِ فِي الْعُقُوبَةِ الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ
نَفَعَنَا اللَّهُ وَ إِيَّاكُمْ بِمَا عَلِمْنَا وَ جَعَلَهُ لِوَجْهِهِ خَالِصاً إِنَّهُ سَمِيعٌ مُجِيبٌ.
لَا تَأْخُذَنَّ مَعَالِمَ دِينِكَ عَنْ غَيْرِ شِيعَتِنَا
عَنْ عَلِيِّ بْنِ سُوَيْدٍ السَّائِيِّ قَالَ:
كَتَبَ إِلَيَّ أَبُو الْحَسَنِ الْأَوَّلُ وَ هُوَ فِي السِّجْنِ وَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ يَا عَلِيُّ
مِمَّنْ تَأْخُذُ مَعَالِمَ دِينِكَ
لَا تَأْخُذَنَّ مَعَالِمَ دِينِكَ عَنْ غَيْرِ شِيعَتِنَا
فَإِنَّكَ إِنْ تَعَدَّيْتَهُمْ أَخَذْتَ دِينَكَ عَنِ الْخَائِنِينَ الَّذِينَ خَانُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ خَانُوا أَمَانَاتِهِمْ إِنَّهُمُ اؤْتُمِنُوا عَلَى كِتَابِ اللَّهِ جَلَّ وَ عَلَا فَحَرَّفُوهُ وَ بَدَّلُوهُ فَعَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ لَعْنَةُ رَسُولِهِ وَ مَلَائِكَتِهِ وَ لَعْنَةُ آبَائِيَ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ وَ لَعْنَتِي وَ لَعْنَةُ شِيعَتِي إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ.
امام صادق علیه السلام:
عَنْ أَخِيهِ سُفْيَانَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ
قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع:
يَا سُفْيَانُ
إِيَّاكَ وَ الرِّئَاسَةَ فَمَا طَلَبَهَا أَحَدٌ إِلَّا هَلَكَ
فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَدْ هَلَكْنَا إِذاً لَيْسَ أَحَدٌ مِنَّا إِلَّا وَ هُوَ يُحِبُّ أَنْ يُذْكَرَ وَ يُقْصَدَ وَ يُؤْخَذَ عَنْهُ
فَقَالَ لَيْسَ حَيْثُ تَذْهَبُ إِلَيْهِ
إِنَّمَا ذَلِكَ أَنْ تَنْصِبَ رَجُلًا دُونَ الْحُجَّةِ فَتُصَدِّقَهُ فِي كُلِّ مَا قَالَ وَ تَدْعُوَ النَّاسَ إِلَى قَوْلِهِ.