دکتر محمد شعبانی راد

نور دلنشین هفت خوشۀ سبز! شجر اخضر! الَّذي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ ناراً!

The pleasant green light of the green tree!

«خضر» یکی از هزار واژۀ مترادف «نور» است.
در فرهنگ لغات عربی می‌نویسند:
«قيل للرجل إذا مات شابّا غضّا: قد اختضر»
جوان ناکام! سبز نشده، خشکید و پژمرده شد.
از واژه «خضر» مفهوم نو شدن و آرامش و دلنشین استنباط می‌شود.»
«الْخَضِيرَةُ: نخلة ينتثر بسرها أخضر،
خرمابنى كه خرمايش هنوز زرد نشده مى‏‌ريزد.»
«اخْتَضَرَ الفاكهةَ: ميوه كال خورد.»
«اخْتَضَرَ العُشبَ: گياه سبز را چيد.»
«اخْتُضِرَ: در جوانى مرد.»
«اخْتُضِرَ الشي‏ءُ: آن چيز را تازه و رسيده گرفت.»
«الخَضَار: اولين گياه كه بر آيد.»
«وَ سَبْعَ سُنْبُلاتٍ خُضْرٍ وَ أُخَرَ يابِساتٍ»
+ «طرو»
+ «فتی»
+ «نورِ نوبرانه! نوآوری نورانی!»
+ «نور جدید! خلقا جدیدا!»
+ «نور»

«نوُرسته: الحديثة الاخضرار، يانع، غَض  (ینع)»
+ «قبض و بسط»
«أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ‏ مُخْضَرَّةً»
+ «الَّذِي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ ناراً فَإِذا أَنْتُمْ مِنْهُ تُوقِدُونَ»
+ «شجرة طیبة»
قلب اهل یقین، نور خود را از شجرة طیبة، ارث می‌برد! «ارّثت النار»
+ «وَ هُوَ الَّذي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ نَباتَ كُلِّ شَيْ‏ءٍ فَأَخْرَجْنا مِنْهُ خَضِراً نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَراكِباً وَ مِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِها قِنْوانٌ دانِيَةٌ وَ جَنَّاتٍ مِنْ أَعْنابٍ وَ الزَّيْتُونَ وَ الرُّمَّانَ مُشْتَبِهاً وَ غَيْرَ مُتَشابِهٍ انْظُرُوا إِلى‏ ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ يَنْعِهِ إِنَّ في‏ ذلِكُمْ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ»

اللغة:
خضر بمعنى أخضر يقال أخضر فهو خضر و أخضر و أعور فهو عور و أعور
و في الحديث:‏ أن الدنيا حلوة خضرة، 
أي غضة ناعمة
و ذهب دمه خضرا مضرا أي باطلا
و أخذ الشي‏ء خضرا مضرا أي مجانا بغير ثمن و قيل غضا طريا
و فلان أخضر الجلدة و أخضر المنكب أي ذو سعة و خصب
و كتيبة خضراء إذا كان عليها سواد الحديد
و العرب تسمي الأسود أخضر و يسمى سواد العراق سوادا لكثرة خضرته.
خضر: سبز.
در حديث است كه‏ «ان الدنيا حلوة خضرة» يعنى: دنيا ظاهرى آراسته و دلنشين دارد.
«اخضر» نيز بهمين معنى است.
هر گاه در جايى سبزه زياد باشد، عرب آنجا را «اسود» يعنى سياه مى‌‏نامد.
عراق را بواسطه اينكه سبزه زياد دارد، «سواد عراق» مى‏‌نامد.

نور دلنشین هفت خوشۀ سبز! شجر اخضر!

الَّذي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ ناراً

وَ هُوَ الَّذي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ نَباتَ كُلِّ شَيْ‏ءٍ فَأَخْرَجْنا مِنْهُ خَضِراً نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَراكِباً وَ مِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِها قِنْوانٌ دانِيَةٌ وَ جَنَّاتٍ مِنْ أَعْنابٍ وَ الزَّيْتُونَ وَ الرُّمَّانَ مُشْتَبِهاً وَ غَيْرَ مُتَشابِهٍ انْظُرُوا إِلى‏ ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ يَنْعِهِ إِنَّ في‏ ذلِكُمْ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ (99)
وَ قالَ الْمَلِكُ إِنِّي أَرى‏ سَبْعَ بَقَراتٍ سِمانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجافٌ وَ سَبْعَ سُنْبُلاتٍ خُضْرٍ وَ أُخَرَ يابِساتٍ يا أَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُوني‏ في‏ رُءْيايَ إِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيا تَعْبُرُونَ (43)
يُوسُفُ أَيُّهَا الصِّدِّيقُ أَفْتِنا في‏ سَبْعِ بَقَراتٍ سِمانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجافٌ وَ سَبْعِ سُنْبُلاتٍ خُضْرٍ وَ أُخَرَ يابِساتٍ لَعَلِّي أَرْجِعُ إِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُونَ (46)
أُولئِكَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْري مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ يُحَلَّوْنَ فيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَ يَلْبَسُونَ ثِياباً خُضْراً مِنْ سُنْدُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ مُتَّكِئينَ فيها عَلَى الْأَرائِكِ نِعْمَ الثَّوابُ وَ حَسُنَتْ مُرْتَفَقاً (31)
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ مُخْضَرَّةً إِنَّ اللَّهَ لَطيفٌ خَبيرٌ (63)
الَّذي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ ناراً فَإِذا أَنْتُمْ مِنْهُ تُوقِدُونَ (80)
مُتَّكِئينَ عَلى‏ رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِيٍّ حِسانٍ (76)
عالِيَهُمْ ثِيابُ سُندُسٍ خُضْرٌ وَ إِسْتَبْرَقٌ وَ حُلُّوا أَساوِرَ مِنْ فِضَّةٍ وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً (21)

أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى خَلَقَ الْقَلْبَ أَخْضَرَ!

طراوت و سرسبزی قلب به فهم نور ولایت است!
+ «فتی – اکسیر جوانی!»

بيان:
لعل الخضرة في القلب كناية عن كونه مأمورا بالعلم و الحكمة و محلا لإزهار المعرفة.
و قد مر في كتاب التوحيد أن الخضرة صورة و مثال للمعرفة.
«خضرت قلب»:
این کنایه به این معناست که
قلب انسان محل علم و حکمت است و زمینه‌ی رشد و شکوفایی معرفت را دارد.

المناقب لابن شهرآشوب يُونُسُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ:
سَأَلَ ابْنُ أَبِي الْعَوْجَاءِ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع
لِمَا اخْتَلَفَتْ مَنِيَّاتُ النَّاسِ فَمَاتَ بَعْضُهُمْ بِالْبَطَنِ وَ بَعْضُهُمْ بِالسِّلِّ
فَقَالَ ع
لَوْ كَانَتِ الْعِلَّةُ وَاحِدَةً أَمِنَ النَّاسُ حَتَّى تَجِي‏ءَ تِلْكَ الْعِلَّةُ بِعَيْنِهَا
فَأَحَبَّ اللَّهُ أَنْ لَا يُؤْمَنَ عَلَى حَالٍ‏
قَالَ
وَ لِمَ يَمِيلُ الْقَلْبُ إِلَى الْخُضْرَةِ أَكْثَرَ مِمَّا يَمِيلُ إِلَى غَيْرِهَا
قَالَ مِنْ قِبَلِ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى خَلَقَ الْقَلْبَ أَخْضَرَ
وَ مِنْ شَأْنِ الشَّيْ‏ءِ أَنْ يَمِيلَ إِلَى شَكْلِهِ.
این روایت که از امام صادق (ع) نقل شده است، به دو پرسش اساسی که توسط ابن أبی العوجاء مطرح شده، پاسخ می‌دهد:
۱. چرا مرگ انسان‌ها با علل مختلفی رخ می‌دهد؟
🔹 سؤال: چرا برخی با بیماری‌های گوارشی، برخی با سل، و برخی به طرق دیگر از دنیا می‌روند؟
🔹 پاسخ امام (ع):
اگر علت مرگ همه یکی بود، مردم تا زمانی که آن علت ظاهر نشود، احساس امنیت می‌کردند.
🔹 تحلیل:
• امام (ع) اشاره دارد که تعدد اسباب مرگ، حکمت الهی است تا مردم در هیچ حالتی احساس امنیت مطلق نکنند.
• این احساس ناامنی باعث می‌شود که انسان همیشه متوجه وابستگی خود به خداوند باشد و غفلت نکند.
• اگر همه از یک علت خاص می‌مردند، انسان‌ها تا قبل از بروز آن علت، از مرگ احساس ایمنی می‌کردند و این موجب غفلت می‌شد.
۲. چرا قلب انسان بیشتر به رنگ سبز متمایل است؟
🔹 سؤال: چرا انسان به رنگ سبز علاقه بیشتری دارد؟
🔹 پاسخ امام (ع):
چون خداوند قلب را به رنگ سبز آفریده است و هر چیزی به سوی هم‌شکل خود متمایل می‌شود.

رنگ سبز نشانه طراوت، حیات و برکت است.
(بهشت، پوشش پیامبران، و بسیاری از نمادهای مقدس به این رنگ توصیف شده‌اند).

اشتراک گذاری مطالب در شبکه های اجتماعی